GIỮ LỬA SÂN KHẤU TRONG NHỊP SỐNG MỚI

Trước thềm Đại hội Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật An Giang lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031, soạn giả Đoàn Phước Lộc, Phân hội trưởng Phân hội Sân khấu An Giang, chia sẻ về những nỗ lực gìn giữ nghệ thuật truyền thống, những trăn trở của người làm sân khấu và kỳ vọng về một môi trường sáng tạo giàu bản sắc trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Xin chào soạn giả Đoàn Phước Lộc, Phân hội trưởng Phân hội Sân khấu An Giang. Xin soạn giả cho biết những kết quả, dấu ấn nổi bật của Phân hội trong thời gian qua; đồng thời, những khó khăn, trăn trở nào cần được quan tâm tháo gỡ để nâng cao chất lượng hoạt động chuyên ngành?

Soạn giả Đoàn Phước Lộc: Trong thời gian qua, Phân hội Sân khấu An Giang luôn nhận thức rõ sân khấu không chỉ là một loại hình nghệ thuật biểu diễn, mà còn là không gian gìn giữ ký ức cộng đồng, bồi đắp tình yêu quê hương và chuyển tải những giá trị tốt đẹp đến công chúng. Với sự quan tâm, định hướng của Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật An Giang, anh chị em nghệ sĩ đã nỗ lực duy trì hoạt động sáng tác, dàn dựng, biểu diễn, gắn nghệ thuật với nhiệm vụ chính trị, với đời sống nhân dân và yêu cầu phát triển văn hóa của địa phương.

Một dấu ấn đáng trân trọng là tinh thần gắn bó của đội ngũ soạn giả, nghệ sĩ, tài tử và những người yêu sân khấu. Nhiều hoạt động như liên hoan, hội thi đờn ca tài tử, các chương trình biểu diễn, trại sáng tác và cuộc thi sáng tác bài ca vọng cổ đã tạo thêm không khí sáng tạo trong đời sống văn nghệ. Qua mỗi kịch bản, mỗi bài ca vọng cổ, kịch ngắn, các soạn giả có dịp khắc họa truyền thống cách mạng, vẻ đẹp nghĩa tình, ý chí vươn lên của quân và dân An Giang; đồng thời góp phần giới thiệu bản sắc của vùng đất giàu lịch sử, văn hóa đến đông đảo công chúng.

Hướng đến Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031, Phân hội tích cực phối hợp tham gia các hoạt động chào mừng, trong đó có vận động sáng tác bài ca vọng cổ, tiếp tục khuyến khích viết kịch bản sân khấu và tăng cường quảng bá tác giả, tác phẩm. Điều quan trọng là tạo được một mạch sáng tạo liên tục: từ phát hiện đề tài, bồi dưỡng tác giả, hoàn thiện kịch bản đến dàn dựng, biểu diễn và đưa tác phẩm đến với người xem. Khi tác phẩm được sống trong lòng công chúng, giá trị của người nghệ sĩ mới được lan tỏa đầy đủ.

Tuy nhiên, sân khấu hiện nay cũng đứng trước không ít khó khăn. Thói quen thưởng thức của công chúng thay đổi nhanh; các loại hình giải trí hiện đại và nền tảng số tạo sức cạnh tranh lớn. Việc đầu tư cho một vở diễn, từ kịch bản, âm nhạc, phục trang, cảnh trí đến lực lượng biểu diễn, đều cần nhiều thời gian và nguồn lực. Bên cạnh đó, đội ngũ kế cận cần được quan tâm hơn, nhất là những người trẻ có năng khiếu viết kịch bản, diễn xuất, đạo diễn và âm nhạc truyền thống. Nếu không tạo được môi trường học hỏi và cơ hội thực hành, quá trình truyền nghề sẽ khó bền vững.

Cùng với đó, chuyển đổi số cần được tiếp cận như một phương tiện hỗ trợ. Việc số hóa tư liệu, lưu trữ kịch bản, ghi hình những trích đoạn hay, giới thiệu chân dung nghệ sĩ, chia sẻ câu chuyện hậu trường hay quảng bá lịch biểu diễn trên các nền tảng phù hợp có thể giúp sân khấu mở rộng khả năng tiếp cận. Công nghệ không thay thế được cảm xúc trực tiếp giữa nghệ sĩ và khán giả, nhưng có thể đưa thông tin, hình ảnh và giá trị của sân khấu đến gần hơn với đời sống thường ngày. Quan trọng là sử dụng công nghệ với tinh thần tôn trọng bản sắc và chất lượng nghệ thuật.

Phóng viên: Hướng đến Đại hội Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật An Giang lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031, soạn giả kỳ vọng gì về định hướng hoạt động, cơ chế hỗ trợ và vai trò kết nối của Liên hiệp Hội trong thời gian tới?

Soạn giả Đoàn Phước Lộc: Chúng tôi kỳ vọng Đại hội sẽ mở ra một chặng đường mới với tinh thần đoàn kết, dân chủ, đổi mới và nhân văn. Liên hiệp Hội tiếp tục là mái nhà chung, là nơi kết nối các phân hội chuyên ngành, kết nối văn nghệ sĩ với cơ quan văn hóa, truyền thông, giáo dục và các địa phương. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp hoạt động sân khấu có thêm điều kiện để đi vào đời sống, phục vụ nhân dân ở cơ sở, vùng sâu, vùng xa, biên giới và những nơi còn ít cơ hội tiếp cận nghệ thuật.

Về chuyên môn, chúng tôi mong có thêm các lớp bồi dưỡng, trại sáng tác, tọa đàm về kịch bản và đạo diễn; có cơ chế khuyến khích các tác phẩm chất lượng, các công trình nghiên cứu, sưu tầm và bảo tồn giá trị sân khấu truyền thống. Việc tổ chức liên hoan, hội thi, chương trình giới thiệu tác giả – tác phẩm cũng rất cần thiết, bởi đó là dịp để nghệ sĩ cọ xát nghề nghiệp, học hỏi lẫn nhau và nuôi dưỡng khát vọng sáng tạo.

Đặc biệt, cần quan tâm xây dựng lực lượng kế cận. Người đi trước có trách nhiệm truyền nghề, truyền tình yêu và cả đạo đức nghề nghiệp cho lớp trẻ. Người trẻ cần được tin tưởng, được khích lệ thử sức và được tạo điều kiện tham gia những dự án, chương trình cụ thể. Khi các thế hệ cùng chung tay, sân khấu sẽ có thêm sức sống và khả năng tự đổi mới.

Với trách nhiệm của những người làm sân khấu, chúng tôi sẽ tiếp tục giữ vững bản lĩnh, đoàn kết, lao động nghệ thuật nghiêm túc; sáng tác, dàn dựng và biểu diễn những tác phẩm có giá trị tư tưởng, chất lượng nghệ thuật, hướng đến các giá trị chân, thiện, mỹ. Đó cũng là cách thiết thực để góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phong phú, bồi đắp con người An Giang nghĩa tình, phát triển toàn diện và đưa văn học nghệ thuật của tỉnh vươn lên trong thời kỳ mới.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn soạn giả về cuộc trao đổi này.

Trần Huỳnh thực hiện