Lửa ấm chiều xuân

Mặc cho gió bấc cuối mùa còn bịn rịn chẳng muốn rời đi, thì đâu đó trên khắp các ngã đường những chồi non mơn mởn, xanh tươi bắt đầu đâm chồi, nảy lộc. Cái lạnh của mùa đông lùi dần nhường chỗ cho nắng xuân ấm áp, khoe màu. Những cánh én chao nghiêng bay lượn như thúc giục mùa xuân mau chóng quay về. Chiều muộn, một mình lang thang qua ngõ nhỏ, đi ngang nhà ai chợt nghe tiếng hát ngập tràn mùa xuân vọng qua ô cửa sổ đã nhuốm màu thời gian “đón xuân này tôi nhớ xuân xưa…” câu hát đủ làm lắng đọng một cảm xúc trào dâng đến nao lòng.

Bao năm xa quê tôi chưa bao giờ nguôi thương nhớ, nhất là khi nhìn những nhành mai ươm đầy nụ, chỉ cần chút gió xuân thổi qua thì những nụ hoa ấy thi nhau khoe sắc, lòng lại dâng trào nỗi nhớ đến ray rứt cõi lòng. Khi ngoài trời còn nhỏ những giọt sương đọng mềm trên lá thì ba tôi thức dậy, nấu nước pha trà. Tiếng nước sôi hoà với tiếng thì thầm của má, nỗi lo lắng bồn chồn làm bước chân má có khi vội vã, lúc chầm chậm sâu lắng như đang nghĩ về một điều gì đó. Ba bàn với má việc mua quần áo mới cho các con, quà cúng ông bà tổ tiên hai bên nội ngoại. Má thở dài, còn ba ho sặc sụa vì khói thuốc. Tôi nghe bồn chồn trong dạ như có vật gì đó nghẹn trong cổ họng. Ba một mình cặm cụi đóng lại cái ghế, che lại mái nhà tươm tất đón tết. Thương dáng hao gầy của má vội vàng theo từng buổi chợ quê, tính toán sao cho tết đến mua được bánh mứt dâng lên bàn thờ tổ tiên. Thương các mẹ, các cô, các dì ngày thường muốn mua gì cũng thở dài “để dành tết”, nghe ngọt lịm mà cảm giác nghẹn lòng. Tết quê xưa luôn gắn chặt với những phận đời như thế, nhọc nhằn lo lắng, dành dụm chờ tết, chờ những đứa con xa quê trở về đến quay quắt cõi lòng. Mọi thứ đều gói gọn trong hai chữ “đợi tết”, là đợi con về cùng ăn bữa cơm đầm ấm, đủ đầy yêu thương. Bao dung dị của những trái tim quê sao mà thân thương và ngọt ngào quá đỗi, làm ấm lòng những đứa con phương xa kịp quay về bên bếp lửa ấm của đêm giao thừa.

Ngày ấy, bọn nhóc quê tôi chờ tết đến để được ăn thoả thê bánh mứt, không như bây giờ lúc nào cũng có, nhưng sao tôi vẫn cảm thấy lạc lõng, bơ vơ, cứ mãi thương hoài chốn xưa và vị mứt dừa của má. Mẻ mứt dừa đầu tiên, má cho anh em tôi được ăn đã thèm để thưởng công phụ má lột dừa, xắt mứt… Vết sẹo trên bàn tay tôi còn ghi lại kỷ niệm của ngày giáp tết năm ấy, khi chảo mứt má vừa nhấc từ trên bếp xuống còn đang nghi ngút khói, đứa em út bò tới, quýnh quá tôi bưng nguyên chảo mứt dừa ra khỏi chỗ con út, nóng quá, chảo mứt rớt xuống văng trắng cả khu bếp. Nhỏ em kế tôi mếu máo “bắt đền anh Hai…”. Tôi sờ lên vết sẹo bỏng ở hai bàn tay, tất cả còn vẹn nguyên như mới hôm qua. Những ký ức yêu thương tràn về như ngọn lửa cháy âm ỉ trong lòng, luôn mãnh liệt và da diết. Tôi giật mình khi nghe ai đó chợt hỏi “Tết có về quê không”, tôi lại thèm đến chạnh lòng nồi thịt kho tàu của má, hương vị đậm đà quyện mãi theo từng bước chân tôi trên mọi nẻo đường. Nhớ hoài hình ảnh ba hì hục rọc từng tàu lá chuối gói bánh tét cúng tổ tiên và cho các con ăn trong những ngày tết. Đêm đến, khi nồi bánh được đặt trên bếp, anh em tôi được phân công canh nồi bánh, tôi với hai đứa em chuẩn bị đủ thứ nào khoai, bắp… lùi vô bếp nướng. Khi tất cả đã no say, đùa giỡn chán chường, anh em tôi ngủ gật bên nồi bánh đang sôi ùn ục đỏ rực than hồng, là lúc ba ẵm từng đứa vô mùng ngủ, nhiệm vụ canh nồi bánh được giao lại cho ba một cách lặng lẽ, hiển nhiên.

Thương những ngày cuối năm, bên góc chợ quê rộn ràng tiếng trả giá kỳ kèo xen lẫn lời mời. “Mua bông về chưng tết đi chị, em bán rẻ để kịp về quê”, “Còn mớ dưa này em bán hết để về đón tết…”, “Ờ, chị Bảy, năm nay thằng Hải có về ăn tết không…”, …”Con Lan, con Hồng, thằng Lâm… có về không chị…” bao câu hỏi quyện theo từng bước chân vội vàng của người quen hỏi thăm nhau hoà lẫn cùng âm thanh bán mua của chợ tết. Người thì tươi vui trả lời đầy hãnh diện “có chị..”, người lắc đầu lặng lẽ trả lời “không” kèm theo tiếng thở dài, xuýt xoa đầy lo lắng không thể giấu nổi của các dì, các cô.

Tết luôn gắn chặt với niềm vui sum vầy, đầm ấm, ai cũng thèm được trở về quê hương đến rát lòng. Dù chúng ta đã đi những đâu, đã từng làm những gì, đã trải nghiệm không ít những mất mát, buồn vui trong cuộc sống thì sẽ thấu hiểu cái chân chất của hồn quê quan trọng đến dường nào. Được trở về với quê như trở về với mảnh đất tâm của chính mình, ngọt ngào và thuần khiết đến lạ, có thể chỉ là những điều đơn giản nhất mà ta đã từng xếp nó vào một góc nào đó, rồi bỏ quên, như cảm giác nằm dài trên bãi cỏ ngắm mây trời, lòng vô ưu, vô lo, những buổi chiều đu đưa trên chiếc võng nơi hiên nhà vắng tận hưởng cảm giác tết đang len vào nhà, lòng lại lâng lâng mơ về một phương trời xa nào đó… Rồi những ngày tết xa quê, ta lại ước ao được trở về với những điều giản đơn như thế, trở về với mâm bánh của đêm giao thừa ngày xa xưa, tuy không đủ đầy nhưng vẫn vẹn nguyên niềm vui ngày tết.

Hoài An